Dit programma beschrijft de belangrijkste autonome ontwikkelingen op het terrein van bestuur, dienstverlening en organisatie. Het gaat om ontwikkelingen die voortvloeien uit maatschappelijke trends, wet- en regelgeving, regionale samenwerkingsverbanden en reeds ingezette gemeentelijke ambities. Nieuwe beleidskeuzes en koerswijzigingen worden integraal afgewogen bij de Programmabegroting 2027 en de meerjarenraming. Programma 4 staat in de periode 2027–2030 in het teken van toenemende complexiteit, hogere eisen aan dienstverlening en veiligheid, en een blijvend beroep op organisatiekracht en samenwerking. De beschreven ontwikkelingen zijn grotendeels autonoom van karakter en hebben gevolgen voor capaciteit, professionaliteit en financiële ruimte. Integrale keuzes hierover worden betrokken bij de verdere begrotingsvoorbereiding.
Dienstverlening en digitalisering
Inwoners en ondernemers verwachten een toegankelijke, betrouwbare en persoonlijke dienstverlening, met duidelijke informatie en voorspelbare processen. Tegelijkertijd blijft aandacht nodig voor inclusiviteit: niet iedereen kan of wil digitaal zaken doen met de overheid. Digitalisering is daarbij geen doel op zichzelf, maar een noodzakelijke randvoorwaarde om dienstverlening op kwaliteit en betaalbaarheid te blijven leveren. Autonome ontwikkelingen vragen om verdere standaardisering, procesverbetering en slimme inzet van technologie, waaronder automatisering en AI ‑ ondersteuning.
Voor veel organisaties voelt dat overweldigend; systemen lijken het werk te dicteren en processen worden steeds complexer. Voor Dalfsen is deze ontwikkeling een kans. Een kans om juist dichter bij inwoners te komen, processen eenvoudiger te maken en ons vakmanschap toekomstbestendig te organiseren. Dalfsen heeft hiervoor een unieke uitgangspositie: we zijn nabij, wendbaar, mensgericht en hebben korte lijnen tussen inwoners, organisatie en bestuur. Dat maakt ons niet alleen geschikt om te vernieuwen, het maakt ons in potentie een start-up onder gemeenten. Een overheid die slim werkt, nieuwsgierig is en met energie steeds betere dienstverlening neerzet.
Verbeteringen in externe dienstverlening hebben directe gevolgen voor interne samenwerking, processen en ondersteunende systemen. Dit vraagt blijvend ontwikkelvermogen van de organisatie en stelt eisen aan vaardigheden van medewerkers. Hiervoor starten we in 2026 een Programma Dienstverlening. Het programma is gericht op het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, ondernemers en partners. Daarbij werken we vanuit drie samenhangende doelen:
- inwoners en ondernemers ervaren een persoonlijke, toegankelijke en betrouwbare dienstverlening;
- medewerkers werken integraal en effectief samen;
- medewerkers worden goed ondersteund met een toekomstbestendige bedrijfsvoering.
Het Programma wordt dit jaar in de steigers gezet met incidentele financiering. Structurele financiering wordt op basis van een op te stellen programmaplan opgenomen in de begroting 2027.
Informatiebeveiliging en privacy
Digitalisering vergroot de kwetsbaarheid voor cyberincidenten. De implementatie van strengere landelijke kaders (zoals NIS2 en BIO 2.0) leidt tot hogere eisen aan informatiebeveiliging, risicobeheersing en bewustwording binnen de organisatie. Dit heeft gevolgen voor organisatie, processen en middelen.
Aantrekkelijk werkgeverschap en organisatieontwikkeling
Dalfsen heeft ambitieuze plannen. Om deze ambities te realiseren is een sterke en toekomstbestendige organisatie een belangrijke randvoorwaarde.
De arbeidsmarkt is krap en de komende jaren krijgen we te maken met vergrijzing en uitstroom van ervaren medewerkers. Daarnaast groeit de vraag naar specialistische kennis. Dit vraagt om continue inzet op aantrekkelijk en toekomstbestendig werkgeverschap en gerichte investeringen in het behoud en de overdracht van kennis en ervaring.
Dalfsen biedt ruimte aan hybride werken, besteedt aandacht aan vitaliteit en zorgt voor goede werkplekken, thuis en op kantoor. Deze randvoorwaarden zijn noodzakelijk om medewerkers duurzaam te binden en vragen om bewuste keuzes in faciliteiten, arbeidsvoorwaarden en organisatiekosten.
De opgaven die op de organisatie afkomen vragen om medewerkers die wendbaar zijn en zich dus snel kunnen aanpassen aan veranderingen in regelgeving, technologie en klantbehoeften. Daarom investeren we in duurzame inzetbaarheid, samenwerking en tijd en ruimte voor leren en ontwikkelen.
We blijven onze organisatie verder professionaliseren. Door taken slimmer en waar mogelijk centraal te organiseren, zoals bij inkoop, versterken we kennis, verminderen we kwetsbaarheden en borgen we kwaliteit en continuïteit.
Programmatisch en projectmatig werken
De omvang en samenhang van gemeentelijke opgaven vragen steeds vaker om programmatisch en projectmatig werken. Deze werkwijze wordt verder ingebed in de organisatie en ondersteunt het realiseren van concerndoelen, het sturen op resultaten en het bewaken van samenhang. Dit vraagt blijvende aandacht voor sturing, capaciteit en competenties.
Strategisch sturen en verantwoorden
Om tegemoet te komen aan zowel onze wens als de wens van uw raad, om beter te kunnen plannen, sturen en verantwoorden vanuit strategische doelen en gewenste maatschappelijke effecten, is gestart met het project strategisch sturen en verantwoorden. We willen sturen op outcome in plaats van sturen op output. Op dit moment is de P&C cyclus traditioneel ingericht op beleidsvelden, waardoor sturing vooral op activiteiten en uitgaven plaatsvindt in plaats van op effecten en doelrealisatie. Als gevolg van dit project delen we de P&C cyclus anders in. Dit leidt er toe dat de P&C cyclus over 2027 (te starten met de begroting 2027 e.v.) wordt ingedeeld op programma’s, strategische doelen, subdoelen en inspanningen, waarbij de middelen gekoppeld worden aan een subdoel en de capaciteit aan een strategisch doel. Dit sluit aan bij de ontwikkeling van doelenbomen en is lijn met de plannen rondom het realiseren van een Maatschappelijke Agenda. In de nieuwe structuur is het voorstel om de thema’s Onderwijs en Re-integratie uit het programma Werken naar het programma Leven te verplaatsen. Uw raad wordt hierover binnenkort verder over geïnformeerd.
Regionale samenwerking
De gemeente Dalfsen voert een groeiend aantal taken uit in regionale samenwerkingsverbanden, zowel verplicht (zoals bijv. Veiligheidsregio en Omgevingsdienst) als op basis van eigen keuzes (Regio Zwolle, SSC ONS, GBLT en andere partners). Op het gebied van archief wordt per 2027 aangesloten bij Collectie Overijssel. Deze samenwerkingen dragen bij aan kwaliteit, continuïteit en efficiency, maar brengen ook bestuurlijke en organisatorische druk met zich mee. Autonome ontwikkelingen vragen om blijvende afwegingen over schaal, sturing, governance en financiële beheersbaarheid.
Strategische horizon en samenhang
In de komende bestuursperiode actualiseren en verdiepen wij de langetermijnvisie op de gemeente Dalfsen. De opgaven waar Dalfsen voor staat vragen om een heldere koers en het maken van duidelijke keuzes. Daarbij gaat het niet om het volledig opnieuw formuleren van een visie, maar om het aanbrengen van scherpte, samenhang en richting.
Bij de actualisering bouwen wij voort op bestaande kaders en maken wij gebruik van recente beleidsontwikkelingen en inzichten. Documenten zoals de Maatschappelijke Agenda voor het sociaal domein en het Programma Landelijk Gebied dienen daarbij als bouwstenen.
De uitgangspunten en aanpak van de actualisering worden vastgelegd in een kadernota voor de gemeenteraad. De gemeenteraad wordt gedurende het traject actief betrokken. Het doel is te komen tot een geactualiseerde en verdiepte visie die richting geeft aan de ontwikkeling van Dalfsen op de lange termijn en die raadsbreed wordt gedragen.